De eerste schoolweek. Mijn hoofd zit meteen vol met nieuwe roosters, leerlingen die nog zoekende zijn (en ik soms net zo goed), de eerste praktijklessen die op gang moeten komen, lesvoorbereidingen… en dan ligt er ook nog een flinke to-do lijst op mijn bureau van voor de vakantie. Elk jaar neem ik me voor: dit jaar begin ik rustig, overzichtelijk en voorbereid. En elk jaar blijkt dat toch weer lastig. Toch weet ik; we zijn allemaal weer opnieuw begonnen. En dat is precies wat het ook mag zijn – een begin. Een periode waarin nog niet alles hoeft te kloppen. Waarin ruimte is om te wennen, te zoeken, te proberen en gaandeweg te groeien.
De start van een nieuw schooljaar is voor iedereen hectisch. Niet alleen voor jou, maar ook voor je collega’s, je teamleider en – misschien wel het meest – voor de leerlingen. Daarom wil ik graag een paar tips met je delen die ik door de jaren heen zelf heb gekregen van collega’s om deze periode iets soepeler te laten verlopen.
Gun jezelf mentale rustmomenten
In de drukte van een opstartperiode vergeten we soms dat we geen machines zijn. Als je in de eerste weken meteen volle kracht vooruit gaat, is de kans groot dat je jezelf uitput nog voordat het echt begonnen is (denk alleen aan alles wat komt kijken in de eerste rapportperiode). Plan daarom rustmomenten. Schakel even af, maak een wandeling door de gang, een kop koffie zonder scherm of gesprekken tussendoor. Niet om tijd ‘te verspillen’, maar om op te laden. Want als jij overeind blijft, heeft je klas daar het meeste aan.
Begin niet perfect, begin simpel
Om heel eerlijk te zijn… dit is een van mijn grootste valkuilen! Je hoeft in week één nog niet alles op orde te hebben. De perfecte les, het complete jaaroverzicht of alle materialen tot in detail voorbereid – het klinkt aantrekkelijk, maar het is vaak niet realistisch. Al helemaal niet in een praktijkvak. Begin klein, begin overzichtelijk.
Geef jezelf (en anderen) de tijd om te landen
Zelf ben ik iemand die meteen met de volle honderd procent weer aan de slag gaat. Ik hou van de zomervakantie, maar als de school begint dan sta ik ‘aan’… maar dat is niet bij iedereen het geval. De eerste weken zijn een opstart/overgangsperiode. De zomervakantie is nog voelbaar, routines moeten zich opnieuw vormen. Geef jezelf, je collega’s en vooral je leerlingen de tijd om weer te wennen aan school. Ja, structuur is belangrijk. En ja, duidelijkheid helpt enorm. Maar die structuren en routines moeten groeien. Je hoeft niet op dag één alles strak te trekken. Creëer ruimte én richting.
Zoek je collega’s op
Zoek elkaar op. Niet alleen voor een praatje bij de koffieautomaat, maar ook om te overleggen, ideeën uit te wisselen of gewoon even te delen wat er speelt. Soms heeft een collega precies die ene tip waar jij iets aan hebt. En soms is het gewoon fijn om te horen dat jij niet de enige bent die zich overweldigd voelt. Je bent nooit te oud om te leren – en dat geldt óók voor ons als docenten.
Zorg voor een werkbare planning (en laat die soms los)
Een goede planning geeft rust. Voor jezelf én voor je leerlingen. Zeker binnen het praktijkgerichte programma helpt het om te weten waar je naartoe werkt. Maar laat je niet gek maken door je planning. Houd overzicht, maar geef jezelf ook de ruimte om bij te stellen waar nodig. Binnen projectonderwijs loopt het soms anders dan je bedacht had – en dat is oké. Flexibiliteit is geen zwakte, maar een kracht.
Tot slot: het komt goed
Laten we eerlijk zijn: het is veel. De start van een nieuw schooljaar is intens, rommelig, soms chaotisch. Maar weet je? Het komt goed. Elk jaar weer. Omdat jij je inzet. Omdat jij bijstuurt waar nodig. Omdat jij het vertrouwen hebt in je leerlingen – en hopelijk ook in jezelf. Dus aan alle collega’s die zich weer vol energie (of met een beetje gezonde spanning) inzetten voor hun leerlingen: ik wens jullie een rustig, krachtig en inspirerend begin van het schooljaar. Gun jezelf de tijd. Wees mild. En vergeet niet: ook dit jaar groeien we. Stap voor stap.
Veel succes!
Bryan is onderwijsontwikkelaar voor het vmbo bij Dubbelklik. Met ervaring als mentor, vakgroepvoorzitter en docent in o.a. de vakken Dienstverlening & Producten, Zorg & Welzijn, Fotografie en Robotica op het vmbo, deelt hij zijn praktijkervaringen en inzichten om collega’s te inspireren en te ondersteunen. Neem contact op via bryan@dubbelklik.nu.
