Elke school wil betekenisvol onderwijs verzorgen voor de leerlingen. Steeds meer scholen kiezen ervoor om de buitenwereld naar binnen te halen. Ze laten de leerlingen projectgericht leren met behulp van (externe) opdrachtgevers. Het werken met opdrachtgevers is zelfs één van de uitgangspunten van het praktijkgerichte programma (pgp) binnen het vmbo, maar ook daarbuiten willen steeds meer scholen dit gebruiken. Maar op veel scholen wordt ermee geworsteld. Dit artikel bespreekt de voordelen en uitdagingen van het werken met opdrachtgevers, en geeft tips over het vinden en vasthouden van opdrachtgevers.
Voordelen
De leerling de school uit, en de buitenwereld naar binnen halen. Het klinkt vaak als een grote en best vage ambitie, waarbij er vooral veel georganiseerd moet worden. Het is veel werk en wat levert het op? Waarom is het de moeite waard om te investeren in projectgericht onderwijs met opdrachtgevers? We noemen enkele voordelen, zowel voor de leerling als voor de docent.
Voordelen voor leerlingen
- Reële praktijkervaring: Door te werken aan opdrachten van echte bedrijven, ervaren leerlingen hoe hun kennis wordt toegepast in de praktijk.
- Professionele ontwikkeling: Het geeft leerlingen de kans om hun kennis en vaardigheden te ontwikkelen en toe te passen in nieuwe praktijksituaties.
- Probleemoplossend denken: De leerlingen vergroten hun probleemoplossend vermogen door te werken met uitdagende vraagstukken waarvoor een oplossing bedacht moet worden.
- Motivatie en betrokkenheid: Het werken aan een echte opdracht kan de motivatie van leerlingen verhogen, omdat zij weten dat hun werk directe impact heeft.
- Netwerken: Het biedt leerlingen de kans om relaties op te bouwen met potentiële werkgevers.
Ook voor docenten biedt het kansen
- Vernieuwende lessen: Het werken met een externe opdrachtgever kan zorgen voor nieuwe input en ideeën die de lessen kunnen verrijken.
- Relevantie van het onderwijs vergroten: Door leerlingen aan realistische opdrachten te laten werken, kan de koppeling tussen theorie en praktijk versterkt worden.
- Samenwerking met het bedrijfsleven: Het biedt de mogelijkheid om het curriculum af te stemmen op actuele ontwikkelingen in de maatschappij, waardoor leerlingen beter voorbereid zijn op hun toekomstige carrière.
Opdrachtgever gezocht! Tips voor het vinden van opdrachtgevers
Het vinden van goede opdrachtgevers kan lastig zijn. Waar moet je beginnen? Hierbij enkele praktische tips om opdrachtgevers te benaderen.
Schakel collega’s in
Hang een vel papier op in de personeelskamer en laat je collega’s hun familie, vrienden en bekenden noteren die een bedrijf hebben. Als je deze mensen contact, kun je aangeven dat je hun gegevens hebt ontvangen van je collega. Dat vergroot de kans op succes.
Benader lokale ondernemers
Door lokale ondernemers actief te benaderen, bijvoorbeeld een bakker, fietsenwinkel of bloemenzaak, kun je vaak snel afspraken maken. Deze ondernemers zijn vaak enthousiast over samenwerking met scholen omdat het hun naamsbekendheid in de buurt vergroot.
Vraag ouders
Vaak werken ouders bij bedrijven die openstaan voor samenwerking met scholen. Tijdens ouderavonden of via nieuwsbrieven kun je een oproep plaatsen om te vragen of ouders hun netwerk willen inzetten of zelf opdrachten willen aandragen.
Gebruik social media
Vaak zijn er veel mensen die de social media kanalen van de school volgen, zoals ouders, docenten en buurtbewoners. Doordat deze personen op één of andere manier al een relatie met de school hebben, is de kans groter dat je snel relevante contacten kunt leggen.
Oud-leerlingen inzetten
Oud-leerlingen die inmiddels werkzaam zijn in het bedrijfsleven, kunnen een waardevol netwerk vormen. Nodig hen uit om te praten over hun werkervaring. Dit kan ook leiden tot samenwerkingen voor schoolprojecten.
Bezoek lokale netwerkbijeenkomsten
In veel plaatsen zijn er ondernemersnetwerken. Probeer eens contact te leggen en vraag of je een keer op zo’n bijeenkomst aanwezig mag zijn en, beter nog, iets mag vertellen over je doel.
Samenwerking met non-profitorganisaties
Gemeenten, stichtingen en non-profitorganisaties zijn vaak bereid om hun maatschappelijke verantwoordelijkheid te nemen. Vraag de gemeente of je samen een educatief project kunt vormgeven.
De praktijk: problemen bij het vinden van externe opdrachtgevers
Natuurlijk, het werken met opdrachtgevers heeft voordelen, maar eerlijk is eerlijk het brengt ook uitdagingen met zich mee. Goede (externe) opdrachtgevers zijn vaak moeilijk te vinden. Daarbij kunnen veel zaken meespelen, zoals de specifieke regio en de grootte van de school. Het kost tijd en moeite om geschikte partners te vinden. Docenten kunnen al een volle agenda hebben en vinden het lastig om extra taken zoals het onderhouden van contacten met opdrachtgevers erbij te nemen. Is er iemand binnen de schoolorganisatie belast met deze taak of moet een docent dit er ‘gewoon’ bij doen? Medewerkers hiervoor toerusten en faciliteren vergroot de kans op succes.
Bedrijven kunnen onrealistische verwachtingen hebben over de kwaliteit en snelheid van het werk dat leerlingen kunnen leveren. In de praktijk betekent het vaak dat leerlingen geen oplossing bedenken en uitwerken die de opdrachtgevers zelf nooit bedacht had. Daarom is het belangrijk om dit vooraf aan de opdrachtgever duidelijk te maken.
Veel bedrijven willen zich niet voor meerdere jaren binden aan een schoolproject, wat het lastig maakt om consistente samenwerking te behouden.
Opdrachtgever gevonden!
Wanneer je een samenwerking aangaat met een externe opdrachtgever, is het belangrijk om duidelijke afspraken te maken. Dit voorkomt misverstanden en zorgt ervoor dat zowel de school als de opdrachtgever tevreden zijn met de uitkomst van de samenwerking.
Afspraken maken met de opdrachtgever
- Doelstellingen van de opdracht: Zorg dat duidelijk is wat de vraagstelling is, wat de leerdoelen zijn en welke resultaten de opdrachtgever kan verwachten.
- Tijdspad en deadlines: Leg vast wanneer bepaalde delen van de opdracht af moeten zijn.
- Begeleiding en ondersteuning: Bespreek de rol van de opdrachtgever in de begeleiding van de leerlingen. Moeten zij bijvoorbeeld feedback geven?
- Communicatieafspraken: Spreek af hoe en hoe vaak er gecommuniceerd wordt tussen de school en de opdrachtgever.
- Verwachtingen over het eindproduct: Maak duidelijk dat het gaat om werk van leerlingen en dat het eindproduct mogelijk niet de professionele standaard haalt die een bedrijf gewend is.
Vasthouden van opdrachtgevers
Is een project goed verlopen? Top, maar hoe kun je er voor zorgen dat de opdrachtgever volgende keer weer mee wil doen? Een langdurige samenwerking met een opdrachtgever kan natuurlijk veel voordelen bieden voor zowel de school als het bedrijf. Maar hoe zorg je ervoor dat opdrachtgevers meerdere jaren betrokken blijven?
Regelmatig contact
Zorg voor een vaste contactpersoon binnen de school en houd regelmatig contact via e-mail of telefoongesprekken om de relatie warm te houden. Houd ook regelmatig contact met de opdrachtgever in periodes waarin er geen project loopt. Stuur bijvoorbeeld updates over andere activiteiten van de school of nodig hen uit voor evenementen. Stuur aan het einde van het jaar een bedankje of (nog leuker) laat leerlingen iets maken en brengen.
Beoordeel en verbeter
Kijk samen met de opdrachtgever terug op de samenwerking en bespreek mogelijke verbeterpunten voor de toekomst. Dit toont dat je de relatie serieus neemt en bereid bent om aanpassingen te maken.
Maak de samenwerking zichtbaar
Zorg voor publiciteit rondom de samenwerking, bijvoorbeeld door een persbericht te sturen naar lokale media of door berichten te plaatsen op social media. Dit kan de opdrachtgever ook extra exposure bieden.
Conclusie
Het werken met externe opdrachtgevers in het onderwijs biedt veel voordelen, maar vraagt ook om een zorgvuldige aanpak. Door duidelijke afspraken te maken, de juiste opdrachtgevers te vinden en de relatie goed te onderhouden, kunnen zowel leerlingen, docenten als bedrijven profiteren van een vruchtbare samenwerking.
